سیر؛ از دفع پشه تا اختلال در تولیدمثل آن
سیر؛ از دفع پشه تا اختلال در تولیدمثل آن
نتایج بررسیهای جدید نشان میدهد ترکیبات موجود در سیر نه تنها پشهها را دور میکند، بلکه میتواند روند تولیدمثل آنها را نیز مختل سازد.
به گزارش سرویس ترجمه خبرگزاری ایمنا، سیر از دیرباز بهعنوان یک دافع طبیعی حشرات به ویژه پشهها شناخته میشد، اما اکنون علم دلایل دقیقتری برای تأثیرگذاری آن یافته است. پژوهشگران دریافتهاند ترکیبات گوگردی موجود در سیر، به ویژه مادهای به نام آلیسین، توانایی پشهها در تشخیص انسان را مختل میکند. این ترکیبات، بوهای جذبکننده مانند دیاکسیدکربن تنفس و بوی بدن را میپوشانند و در نتیجه پشه نمیتواند میزبان خود را پیدا کند.
در آزمایشگاه، پشههایی که در معرض عصاره سیر قرار گرفتند، تمایل کمتری به نشستن روی پوست و خونخواری نشان دادند. همچنین شواهدی وجود دارد که عصاره سیر میتواند رشد لارو پشهها را در آب تحتتأثیر قرار داده و زادوولد آنها را کاهش دهد. مکانیسم این اثر از طریق اختلال در گیرندههای بویایی پشه عمل میکند؛ یعنی وقتی این گیرندهها توسط ترکیبات سیر مسدود یا غیرفعال میشوند، پشه در یافتن میزبان یا محل مناسب برای تخمگذاری دچار مشکل میشود.
هرچند اثر دورکنندگی سیر به پای مواد شیمیایی مانند دیایت (DEET) نمیرسد، اما برای کسانی که میخواهند از حشرهکشهای مصنوعی پرهیز کنند، گزینه مناسبی محسوب میشود. فرمولاسیون روغن سیر، در صورت تهیه صحیح، میتواند برای چند ساعت در برابر بعضی گونههای پشه محافظت ایجاد کند. اما نکته مهم این است که خوردن سیر بهتنهایی تأثیر قابل اعتمادی ندارد. ترکیبات مؤثر در سیر زمانی کارآمد هستند که بهطور موضعی روی پوست استفاده شوند یا در محیط اطراف پخش گردند، نه اینکه از راه خوراکی مصرف شوند.
آزمایشهای میدانی در مناطق گرمسیری نتایج متفاوتی داشته و اثربخشی آن به عواملی مثل گونه پشه، غلظت عصاره و شرایط محیطی بستگی دارد. از سوی دیگر، دانشمندان در حال بررسی استفاده از ترکیبات سیر برای مقابله با پشه در مقیاس محلی هستند؛ مثلاً افزودن آنها به آبهای راکد که محل تخمریزی پشههاست. نتایج اولیه نشان میدهد مشتقات سیر میتوانند رشد لاروها را بدون آسیب جدی به سایر جانداران آبزی مهار کنند.
با افزایش مقاومت پشهها به حشرهکشهای شیمیایی، جایگزینهای گیاهی مانند سیر بهعنوان بخشی از استراتژیهای جامع کنترل ناقلین بیماری مورد توجه قرار گرفتهاند. هرچند دانشمندان تأکید میکنند هیچ راهکار واحدی نمیتواند بیماریهای منتقله توسط پشه را ریشهکن کند، اما تنوعبخشی به ابزارها، از جمله استفاده از دافعهای گیاهی، میتواند به بهبود سلامت عمومی در سطح جهانی کمک کند.

